སྨན་རིགས་དང་གསོ་བའི་ཞབས་ཏོག་བཟོ་གྲྭ་ནང་ལུ་ སྨན་ཁབ་སྟོངམ་ཚུ་གིས་ སྨན་རིགས་ཀྱི་ གལ་ཅན་ཅིག་སྦེ་ལཱ་འབདཝ་ཨིནམ་དང་ ཁོང་གི་ལཱ་འདི་གིས་ གྲ་སྒྲིག་འབད་ནི་གི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་དང་ སྐྱེ་ལྡན་ཐོབ་ཚུགས་པའི་ནུས་པ་ལུ་ ཐད་ཀར་དུ་ ཕན་གནོད་ཡོདཔ་ཨིན། ཇེ་ལེ་ཊིན་གྱི་ ཀེབ་སུལ་ཚུ་གིས་ ཁྲོམ་ཁར་ དུས་ཡུན་རིངམོ་སྦེ་ དབང་ཤུགས་ཐོན་ཡོདཔ་ཨིན་རུང་ ཁོང་གི་ རང་བཞིན་གྱི་ ཚད་འཛིན་ཚུ་གིས་ མཐོ་རིམ་{༡}} མཇུག་བསྡུ་ལས་སྡེ་ལ་ལུ་ཅིག་ནང་ ལག་ལེན་འཐབ་ནི་ལུ་ བཀག་ཆ་འབད་ཡོདཔ་ཨིན་པས། འཕྲལ་ཁམས་ཅིག་གི་ལོ་ཚུ་ནང་ ཕའི་ལི་ཀཱལ་གྱི་ ཀེབ་སུལ་ཚུ་ ཡར་རྒྱས་འགྱོ་བའི་བསྒང་ཡོད་མི་ སྔོ་ཤིང་{༣} གཞི་བཞག་པའི་ ཁབ་ལེན་གདམ་ཁ་ཅིག་སྦེ་ རིམ་གྱི་སྦེ་ སྨན་རིགས་ཀྱི་གྲ་སྒྲིག་དང་ ལག་ལེན་གྱི་ ཟ་འཐུང་ཚུ་ ཁྱད་འཕགས་ཅན་གྱི་ དངོས་ཁམས་རྫས་ཁམས་རིག་པའི་རྒྱུ་དངོས་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ གདམ་ཁ་ཅིག་ལུ་འགྱུར་ཡོདཔ་ཨིན། གཤམ་གསལ་ཚུ་ ཕའི་ལི་ཀལ་གྱི་ ཁབ་ལེན་ཚུ་གི་ ཁེ་ཕན་ངོ་མ་ཚུ་ཨིན།

དང་པོ་དང་ གཙོ་བོའི་ནང་ མཐོ་རིམ་གྱི་ བར་ཆད་ཀྱི་ ལཱ་འགན་འདི་ འཐེན་ཤུགས་ཀྱི་ ཁབ་ལེན་ཚུ་གི་ ཁེ་ཕན་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིན། Pullan འདི་ རྡུལ་རྟེན་གྱི་ helical གི་བཟོ་བཀོད་འདི་ གནམ་མེད་ས་མེད་ མཐུག་དྲགས་ཀྱི་ སྟུག་ཚད་ཀྱི་ སྟུག་ཚད་ཀྱི་ ལྕོགས་གྲུབ་ཐོབ་ཨིན། འ་ནི་ཁྱད་ཆོས་འདི་གིས་ སྲོག་རླུང་དང་ རློན་གཤེར་སྤེལ་ཚད་ཀྱི་ ལྕུག་གུ་ཚུ་ བྱིནམ་ཨིན། ཇེ་ལེ་ཊིན་གྱི་ ཁབ་ལེན་དང་ ག་བསྡུར་འབད་བ་ཅིན་ ཕྱིའི་སྲོག་རླུང་དང་ ཆུ་རླངས་ཀྱི་ བཙན་འཛུལ་འདི་ ཕན་ནུས་ཅན་སྦེ་ བཀག་ཆ་འབད་དེ་ ནང་དོན་ཚུ་གི་དོན་ལུ་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་སྦེ་ བྱིནམ་ཨིན། འ་ནི་འདི་ རློན་གཤེར་དང་ བཙོག་རླུང་ལུ་ ཉེན་ཁ་ཆེ་བའི་ ནང་དོན་ཚུ་ ངེས་གཏན་བཟོ་ནི་ལུ་ ཁག་ཆེ་ཤོས་ཅིག་ཨིནམ་དང་ འདི་ཡང་ ཕྲ་འབུཔ་དང་ རང་ལུགས་རྒྱ་ནག་གི་སྨན་རིགས་ཀྱི་ ཐོན་ཁུངས་ དེ་ལས་ བི་ཊ་མིན་ཚུ་ཨིན་མས།
གཉིས་པ་ལུ་ ཕའི་ལི་སི་ ཀེབ་སེལ་ལུ་ གཟུགས་ཀྱི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ དྲག་ཤོས་ཡོདཔ་ལས་ ཀོརསི་{0}}འབྲེལ་མཐུད་ཀྱི་གནད་དོན་འདི་ ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བསལ་ཚུགསཔ་ཨིན། སྔར་སྲོལ་གྱི་ཇེ་ལེ་ཊིན་ ཀེབ་སུལ་ཚུ་ མཐོ་དྲགས་{༣}} དྲོད་ཚད་ནང་ གསོག་འཇོག་འབད་བའི་སྐབས་ ཀོརསི་{༢}} མཐོ་ཚད་ཀྱི་ འགྱུར་ལྡོག་ཚུ་ མཐོ་དྲགས་{{༤}} རླངས་འཁོར་མཐའ་འཁོར་དང་ ཡང་ན་ ཨེལ་ཌི་ཧའིཌསི་ལུ་ འཕྱད་པའི་སྐབས་ཨིན། འདི་གིས་ ཀེབ་སུལ་གྱི་ ཤེལ་ཕོར་འདི་ འགོར་ལས་སྦེ་ བཞུ་འགྱོ་བཅུག་དོ་ཡོདཔ་མ་ཚད་ གཟུགས་ནང་ལུ་ སྨན་རིགས་ཚུ་ ཐིམ་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ལས་ གཟུགས་ནང་ལུ་ སྨན་རིགས་ཚུ་ བཙུགས་ཚུགས་ནི་ཨིན་མས། དེ་དང་ཕྱེད་པར་ twullan གི་ཁབ་ལེན་འདི་ རྫས་ཁམས་རིག་པའི་ཐོག་ལས་ བརྟན་ཏོག་ཏོ་ཡོདཔ་ཨིན། དེ་ཚུ་གིས་ ཨེལ་ཌི་ཧའི་ཌི་- སྨན་རྫས་ཚུ་དང་ འབྲེལ་བ་འཐབ་མི་ཚུགསཔ་ཨིནམ་དང་ ཀོརསི་{༨}}འབྲེལ་མཐུད་འབད་ནི་ལུ་ འཚོར་སྣང་མེདཔ་ཨིན། འདི་གིས་ སྨན་འདི་ རེ་བ་བསྐྱེད་དོ་བཟུམ་སྦེ་ གཟུགས་ཀྱི་ནང་འཁོད་ལུ་ མགྱོགས་དྲགས་སྦེ་ བཏོན་ཚུགས་པའི་ ངེས་གཏན་བཟོཝ་ཨིནམ་ལས་ སྨན་བཅོས་ཀྱི་ ཕན་ནུས་འདི་ ངེས་གཏན་བཟོ་ཚུགས།
ད་རུང་ ཕྲ་ཕུང་ཚུ་གིས་ གསོག་འཇོག་རྒྱ་ཆེཝ་སྦེ་ མཐུན་སྒྲིག་འབད་ཚུགས་པའི་ ནུས་པ་སྟོནམ་ཨིན། ཇེ་ལ་ཊིན་གྱི་ ཁབ་ལེན་འདི་ ཆུ་མེདཔ་འགྱོ་སྟེ་ དམའ་ཤོས་{1}} རླངས་འཁོར་མཐའ་འཁོར་ནང་ བརྡལ་བཤིག་འགྱོ་དོ་ཡོདཔ་ད་ དེ་བསྒང་ མཐོ་ཚད་{2}} མཁས་མཆོག་གི་མཐའ་འཁོར་ནང་ མཉམ་གཅིག་སྦེ་ མཐུད་དེ་ཡོདཔ་ལས་ གསོག་འཇོག་གི་གནས་སྟངས་དམ་དྲག་སྦེ་ དགོཔ་ཨིན། དེ་འབདཝ་ད་ ཕུའུ་ལཱན་གྱི་ ཁབ་ལེན་ཚུ་གིས་ དྲོད་ཚད་དང་ རློན་ཚད་མ་འདྲཝ་ཚུ་ནང་ སྟབས་མ་བདེཝ་ལེགས་ཤོམ་སྦེ་ བཏོནམ་ཨིན། འདི་ཚུ་ བརྡུང་ནི་དང་ བཟོ་རྣམ་འགྱུར་བཅོས་འབད་ནི་ ཡང་ན་ བཅའ་སྒྲིག་དང་ སྐྱེལ་འདྲེན་ དེ་ལས་ མཛོད་ཁང་ཚུ་གི་སྐབས་ལུ་ གྱོང་རྒུད་མར་ཕབ་འབད་ནི་མེདཔ་ཨིན།
མཐའ་མཇུག་ལུ་ ཁོང་གིས་ ཉེན་སྲུང་མཐོ་དྲགས་དང་ མཐའ་འཁོར་གནས་སྟངས་དང་འཁྲིལ་ཏེ་ མཐུན་སྒྲིག་འབདཝ་ཨིན། པུལ་ལཱན་གྱི་ ཀེབ་སུལ་ཚུ་ ཕྲ་འབུཔ་གི་ཕོཝ་ལས་ འབྱུང་ཡོདཔ་ལས་ འདི་ཚུ་ མེན་{{1} སེམས་ཅན་གྱི་ འབྱུང་ཁུངས་བཟོཝ་ཨིན། འདི་གིས་ སེམས་ཅན་གྱི་- བོརན་ནད་གཞི་ (BSE བཟུམ) ཚུ་ བརྒྱུད་སྤྲོད་འབད་ནི་གི་ ཉེན་ཁ་འདི་ རྩ་མེད་བཏང་ཞིནམ་ལས་ དུས་མཉམ་དུ་ ཚལ་ལུ་དང་ དམིགས་བསལ་ཆོས་ལུགས་ཀྱི་ བཞེས་སྒོའི་བཀག་ཆ་ཡོད་མི་ མི་ངོ་ཚུ་གི་དགོས་མཁོ་ཚུ་ གྲུབ་ཚུགསཔ་ཨིན། ད་རུང་ རྒྱུ་ཆ་ངོ་མ་ཚུ་ རང་བཞིན་གྱི་སྐྱེ་ལྡན་བཤིག་ཚུགསཔ་ལས་ ཐོན་སྐྱེད་འདི་ སྐྱེ་ལྡན་སྐྱེ་ལྡན་གནས་སྟངས་ལུ་ མཐུན་སྒྲིག་སྦེ་བཟོཝ་ཨིན།
བསྡུས་དོན་ནང་།ཕུང་པོའི་ཁབ་ལེན།སྲོག་རླུང་དང་ རློན་གཤེར་གྱི་ བར་ཆད་ཀྱི་ནུས་པ་དང་ གཟུགས་ཀྱི་བརྟན་ཏོག་ཏོ་ དེ་ལས་ གསོག་འཇོག་འབད་ཚུགས་པའི་ ལེགས་བཅོས་འབད་ཚུགས་མི་དང་ ཉེན་སྲུང་མཐོ་དྲགས་ཚུ་ལས་བརྟེན་ཏེ་ ཁེ་ཕན་ཚུ་ ཚབ་མ་བཏུབ་པའི་ཁེ་ཕན་ཚུ་ གསལ་སྟོན་འབདཝ་ཨིན། སྨན་རིགས་འཕྲུལ་རིག་འདི་ འཕྲོ་མཐུད་དེ་རང་ གོང་འཕེལ་འགྱོ་བའི་བསྒང་ལས་ མ་འོངས་པའི་ མཐོ་རིམ་གྱི་ མཐོ་རིམ་གྱི་ སྨན་རིགས་ཚོང་འབྲེལ་ནང་ ཊུ་ཊར་གྱི་ སྨན་ཁབ་ཚུ་གིས་ ཁག་ཆེ་བའི་ འགན་ཁུར་འབག་ནི་ལུ་ གྲ་སྒྲིག་འབད་དེ་ཡོདཔ་ཨིན། གལ་སྲིད་ སྨན་ཁབ་སྟོངམ་ཚུ་ལུ་ དགོས་མཁོ་ཡོད་པ་ཅིན་ ཀོར་ན་ཀ་ཀེབ་ལུ་ འབྲེལ་བ་འཐབ་ཚུགས།
